altegrube

Historia

Historia górnictwa na ziemiach polskich jest nierozerwalnie związana z historią ruchu związkowego.

     Od kiedy człowiek zaczął wydobywać bogactwa naturalne wysiłkom tym nieodmiennie towarzyszyło dązenie do sprawiedliwego podziału bogatych owoców tej pracy i zapenienia jej bezpieczeństwa.

   Górniczy ruch zawodowy na ziemiach polskich narodził się w okresie, w którym polskie państwo nie istniało. Większość kopalni powstawała na terenie Niemiec. Ich funkcjonowanie, w tym kwestie związane z zatrudnieniem i prawami pracowniczymi, bezpieczeństwem, a także działalność pierwszych organizacji związkowych, regulowało prawo niemieckie.

   Z tych doświadczeń czerpali wzory górnicy pracujący w Królestwie Polskim i pod panowaniem monarchii austro-węgierskiej. Stąd też wzięły się rozmaite podziały wpływów związków zawodowych- centralne o charakterze krajowym rywalizowały z branżowymi, często bez pożytku dla swych członków. Te wynikającą z animozji słabość skrzętnie wykorzystywali pracodawcy łączeni zawsze jedną myślą: zyskiem. (…)

   Dramatyczne wydarzenia w Niemczech po 1933 roku, tragiczne na niewyobrażalną skalę sześć lat później, uzmysłowiły wielu, również w Polsce, jak potrzebny jest jednolity silny ruch związkowy jak wieka ciąży na nim odpowiedzialność za zapewnienie spokojnej, godnej pracy i stabilności całego kraju.

Było już jednak za późno.

   Pierwszy raz w historii Polski górniczy ruch związkowy zjednoczył się w 1945r. jako Związek Zawodowy Górników w Polsce.(…)

   Niepodważalna i niemożliwa do wymazania jest rola, jaka w powojennym półwieczu odegrał   Związek   Zawodowy Górników  w  Polsce. Dzięki działalności organizacyjnej i wielkiej pracy powstały nowe kopalnie i ich zaplecze. Wraz z nimi powstały górnicze mieszkania, szkoły, sanatoria, szpitale, ośrodki wypoczynkowe. Przez pół wieku dziesiątki milinów górników i ich rodzin korzystały z bazy stworzonej przez nich samych.

W części tak jest do dziś.

   Dramatyczny zakręt polskiej historii w 1980 roku przeorał organizację wszystkich związków zawodowych, również górniczych. Kolejny raz odżyły polityczne podziały i ruch związkowy został osłabiony.

   Ale   wielkie  bogactwa  naszej ziemi wciąż  były potrzebne wszystkimi szczęśliwie   niemal wszyscy mieli tego świadomość. Udało się obronić górniczą sprawę. Doświadczenia   minionych   dekad   wiele   nas  nauczyły.  Dwadzieścia  lat  temu  Związek Zawodowy Górników w Polsce  odrodził   się  w  nowoczesnej formule.  Pluralizm  związkowy przestał być  hasłem,  jest rzeczywistością.

   Nie   wszyscy  górnicy   należą   do   ZZG   w   Polsce.  Ale   trzeba   pamiętać,   że  to  właśnie   ZZG   w Polsce  jest  bezpośrednim  kontynuatorem  najlepszych  tradycji polskiego  górniczego  ruchu   związkowego.(…)

   Dziś dzielność ZZG w Polsce to nie tylko wielkie manifestacje, protesty, czy w skrajnych przypadkach strajki. Stałe podnoszenie wiedzy i świadomości wszystkich członków, skuteczne działania prawne powodują, że przez pracodawców jesteśmy uważani za partnera. Szanują nas za gotowość do wspólnego poszukiwania rozwiązań wszędzie tam, gdzie to jest możliwe.

   Rozwijając  współpracę  zagraniczną,  zwłaszcza  z  tradycyjnymi naszymi partnerami,  korzystamy z ich doświadczeń i pozwalamy im korzystać z naszych. Wspólne akcje ogólnoeuropejskie są tego najlepszym wyrazem. (…)

   Myśląc o przyszłości mamy  nadzieję   na coraz  większą  skuteczność  i  coraz  lepszą współpracę    z wszystkim, którym bliskie są idee sprawiedliwości, godności, poszanowania praw pracowniczych.(…)

(…) w szybko zmieniającej się rzeczywistości coraz częściej ulatują bezpowrotnie cenne wspomnienia i fakty składające się na historię. A naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości, staję się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.(…)

autor Andrzej Chwiluk
Przewodniczący Rady Krajowej
Związku Zawodowego Górników w Polsce w latach 2002-2014

Związek Zawodowy Górników wydał album dokumentujący historię górniczego ruchu związkowego od jego początków datujących się na połowę XIX w. mając nadzieję ocalić od zapomnienia cząstkę wielkiej historii.
Zachęcamy do ciekawej lektury i zakupu teg albumu w siedzibie Fundacji Na Rzecz Integracji Środowisk Pracowniczych i Tworzenia Miejsc Pracy.